» Praca nad odbudową intymności w związku, w którym pojawiła się zdrada

Praca nad odbudową intymności w związku, w którym pojawiła się zdrada

Chociaż w dzisiejszych czasach większość dorosłych żyjących w społeczeństwie poszukuje związków, które zapewniają poczucie przywiązania, bezpieczeństwa, to wiele par musi zmierzyć się z niszczącym wpływem zdrady. Krytycznym obszarem związku, który najbardziej cierpi w obliczu zdrady, jest intymność. Pomimo tego, że jest to trudne, wiele par decyduje się pozostać razem po wykryciu zdrady. Takie osoby często szukają pomocy profesjonalnych terapeutów w celu odbudowy intymności i uzdrowienia związku. Autorzy (Weeks, Fife) przedstawiają najważniejsze obszary, na których terapeuci powinni się skupić aby odbudować intymność i zredukować prawdopodobieństwo podatności na zdrady w przyszłości. Terapia skupia się przede wszystkim na takich aspektach związku jak:

  • bezpieczeństwo,
  • szczerość,
  • komunikacja,
  • lęk przed bliskością.

Takie podejście do sprawy stwarza możliwość, aby pary odzyskały bliskość i porozumienie, które utraciły z powodu zaistniałej sytuacji.

W obecnych czasach zjawisko dotyczące zdrady jest dość powszechne i zmagają się z nim ludzie w każdym wieku. Wiąże się to przede wszystkim ze zmianą ogólnie przyjętych wzorców zachowań oraz rozhamowaniem zasad współżycia, którymi obecnie kierują się ludzie. Jako przykład można podać Australię, w której w latach 1950- 60 o 10% zwiększyła się liczba dorosłych, którzy nigdy nie wzięli ślubu. A już w roku 2000 ten odsetek zwiększył się do przeszło 25%.

Mimo wszystko, wielu ludzi wciąż poszukuje romantycznych związków opartych na miłości i zaangażowaniu, w których to możliwe jest zaspokajanie potrzeby intymności. Osoby tworzące takie związki liczą na przeżycie takich emocji, jak przywiązanie z zaangażowaniem, które zapewniają im poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Bardzo ważna jest również lojalność, na której oparty jest taki związek.

W takich relacjach partnerzy zazwyczaj deklarują sobie wierność, stałość oraz lojalność we współżyciu. Chociaż wszystkie pary różnią się od siebie zasadami, które stosują w związku, zobowiązanie się do bycia razem wiąże się z wiernością, opartą zarówno na seksualnej jak i emocjonalnej intymności. Są to czynniki regulujące komunikację w związku i nadające mu unikalną naturę. Wierność i lojalność wpływa nie tylko pozytywnie na komunikację w związku, ale też stanowi ramy i podstawę do kontaktów z innymi ludźmi. Natomiast zdrada uważana jest za jedno z najpoważniejszych i  najbardziej destruktywnych wydarzeń dla związku. Zazwyczaj taki incydent powoduje zachwianie stabilności, utratę zaufania, eskalację konfliktów oraz znacząco obniża poczucie bycia razem. Co dla wielu osób wiąże się z silnym niepokojem i stratą. Wiele par w takim momencie poszukuje pomocy u specjalistów oraz terapeutów.

 

Systemowe podejście do leczenia skutków zdrady.

W związku trudnościami zarówno indywidualnymi, jak i w relacjach partnerskich na wskutek zdrady terapeuci muszą być bardzo dobrze zorientowani w procesie leczenia i możliwościach jakie daje terapia w odbudowie związku.

Podejście systemowe zapewnia użyteczne rozwiązania dotyczące wizualizacji problemów klienta i wskazówki dla terapeutów. Dostarcza technik i narzędzi pomocnych w leczeniu zarówno samych partnerów (indywidualnie), jak i ich wzajemnej, w takich przypadkach rozpadającej się relacji. Podejście systemowe zakłada, że wszystkie problemy i interakcje zależą zawsze od obu partnerów – a wina nigdy nie leży tylko po jednej ze stron.

Zdrada zwykle następuje w momencie, gdy w związku występują jakieś trudności. W podejściu systemowym jest ona zawsze postrzegana jako zagadnienie dotyczące relacji, nawet jeżeli oczywisty jest fakt, iż tylko jeden z partnerów ma romans. Taka perspektywa pomaga terapeutom skupić się na samej parze i pomaga zachęcić do udziału w terapii obu partnerów. Co więcej przecież to oboje partnerzy ponieśli straty oraz ucierpieli w skutek zdrady i oboje muszą przejść przez proces leczenia i odbudowy zaufania.

 

Terapia systemowa skupia się na trzech aspektach wsparcia i leczenia:

  • Indywidualne czynniki ryzyka: oboje partnerów wnosi do związku swoje przekonania, oczekiwania i mechanizmy obronne,
  • Dynamika związku: pary wytwarzają własne wzorce w związku dotyczące stylów komunikacji, ról  oraz  rozwiązywania problemów,
  • Wpływy wyniesione ze środowiska rodzinnego: każdy z partnerów pozostaje pod wpływem swojej rodziny pochodzenia

W związku z licznymi problemami dotyczącymi każdej z tych sfer terapia systemowa powinna skupiać się na wszystkich obszarach kompleksowo, nie zaś na każdym z osobna.

Weeks i inni (2003) zoperacjonalizowali model leczenia dla związków, w których nastąpiła zdrada.

Najważniejsze wskaźniki, na które według nich należy zwrócić uwagę to:

  • Interwencja kryzysowa,
  • Radzenie sobie z emocjami,
  • Określenie poziomu zaangażowania w związek i terapię,
  • Ustabilizowanie odpowiedzialności i zaufania,
  • Znalezienie znaczenia zdrady dla danego związku,
  • Ułatwienie wybaczenia,
  • Znalezienie czynników, które wpłynęły na zdradę,
  • Odbudowa intymności poprzez komunikację między partnerami.

 

Odbudowa intymności

Do całkowitego uleczenia problemów powstałych na skutek zdrady niezbędne jest przejście długiej drogi wymagającej cierpliwości, poświęceń i wytrwałości. Jest to jeden z warunków, który na samym początku muszą spełnić partnerzy. Tak jak w każdej terapii niezmiernie istotnym elementem procesu zdrowienia jest motywacja. Opisany poniżej proces odbudowy intymności nie jest wystarczający do uleczenia wszystkich szkód wyrządzonych przez zdradę. Ale jest częścią bardziej obszernego procesu terapeutycznego. Dla par, które zaczynają odbudowywać intymność po romansie, terapeuta musi znaleźć sposób na rozładowanie krytycznych i negatywnych emocji powstałych w skutek zdrady. Praca nad intymnością może zacząć się dopiero w momencie, gdy para, poradzi sobie z kryzysem emocjonalnym, pogodzi się i wyrazi chęć pracy nad poprawą stosunków partnerskich, czy to małżeńskich. Kroki, takie jak umiejętność wybaczenia, współczucie i zrozumienie są niezbędne w procesie leczenia i w drodze do odbudowy intymności.

 

Znaczenie intymności

Intymność jest uznawana przez wielu badaczy jako niezbędny aspekt doświadczenia każdego człowieka. Ericsson(1950) i Bowlby (1958) proponowali, aby klasyfikować intymność jako jeden z wymiarów koniecznych do prawidłowego rozwoju człowieka. Zdrowe, dojrzałe, intymne związki w dużej mierze polegają właśnie na pielęgnowaniu tej intymności i zwykle zawierają oczekiwanie, że związek będzie trwały i stabilny (Shaefer&Olson, 1981). Bazując na tych ideach – autorzy artykułu rozumieją intymność jako:

uczucia bliskości i połączenia, obopólnej chęci do zapewnienia dobrostanu drugiej osobie, obdarzenia jej zaufaniem, zapewnienie poczucia bezpieczeństwa, szczerości i otwartości. Intymność jest to również obopólna chęć dawania i otrzymywania pomocy”.

Intymność rozwija się wraz z umiejętnością dzielenia się przeżyciami emocjonalnymi, psychicznymi oraz fizycznymi między sobą. Każdy związek zawiera wypowiedzianą lub nie, obietnicę wierności. Zdrada jest pogwałceniem tego układu, co powoduje zachwianie poczucia bezpieczeństwa oraz wiele innych szkód dla związku. Terapeuci pracujący z parami muszą dostrzec i rozpoznać destruktywne skutki zdrady dla intymności i pomóc parze odbudować bliskość i porozumienie. Celem procesu terapeutycznego jest usunięcie barier dotyczących komunikacji oraz ułatwienie wprowadzania zachowań związanych z okazywaniem bliskości. Terapeuci pracują nad odbudową intymności poprzez oddziaływanie na cztery sfery : poczucie bezpieczeństwa, zaufanie, komunikacja i lęk przed bliskością.

 

Bezpieczeństwo

Zdrada ma znaczący wpływ na obniżenie poczucia bezpieczeństwa  u partnera, który został zdradzony. Świat, który był relatywnie bezpieczny i przewidywalny zostaje przewrócony do góry nogami w oczach osoby zdradzonej. Zdradzeni partnerzy czują, że sparzyli się i są dużo bardziej ostrożni przed ponownym zbliżeniem się do tej samej osoby, która wyrządziła im taką krzywdę. Takie osoby są dużo bardziej wrażliwe i wyczulone na możliwość kolejnego zranienia. Zadaniem terapeuty jest stworzenie takich warunków, aby para czuła się bezpiecznie. Kolejnym celem jest doprowadzenie do ograniczenia eskalacji konfliktów, a ostatecznie do zniesienia barier dotyczących bliskości między partnerami. Jest to niezbędne, aby porozumienie, wsparcie i bliskość mogły ponownie rozkwitnąć. Stworzenie bezpiecznego środowiska terapeutycznego jest kluczowym etapem leczenia. Partnerzy po zdradzie mają w sobie wiele złości, żalu i agresji, która jeśli zostanie zaprzeczona lub w niepoprawny sposób wyrażona, może doprowadzić do całkowitego rozpadu związku. Zranieni partnerzy mogą odczuwać pragnienie wywołania cierpienia i poczucia winy u osoby, która dopuściła się zdrady.  Terapeuci muszą znaleźć sposób na wyrażenie przez partnerów negatywnych emocji w sposób konstruktywny. Na pewnym etapie terapeuta musi przenieść centrum bezpiecznego środowiska z własnej osoby na parę. Partnerzy muszą nauczyć się ponownie komunikować między sobą. Najskuteczniejszymi sposobami, aby to osiągnąć są metody oparte na dzieleniu emocji oraz terapii dla par skoncentrowanej na emocjach.

 

Zaufanie

Podobnie jak w przypadku poczucia bezpieczeństwa, zaufanie jest nieodzowną częścią związku między ludźmi. Każdy rodzaj zdrady – zarówno emocjonalny, jak i seksualny – wpływa na obniżenie zaufania wobec partnera i utratę intymności. Terapeuci, którzy chcą odbudować zaufanie partnerów wobec siebie muszą wspierać otwartość oraz poczucie odpowiedzialności u pary. Partner, który dopuścił się zdrady musi być gotowy na poświęcenia i dokonanie zmian, w celu pokazania, że jest zaangażowany w związek i godny zaufania. Musi okazać się odpowiedzialny i świadomy swojego zachowania oraz spełnić żądania partnera dotyczące konieczności informowania go o tym, gdzie był z kim rozmawiał, a nawet pokazać mu wyciąg z karty kredytowej lub billing rozmów telefonicznych, jeśli zajedzie taka potrzeba.

 

Komunikacja

Komunikacja jest niezbędnym procesem umożliwiającym partnerom porozumienie w sprawach które dotyczą poczucia bezpieczeństwa oraz naprawy zaufania. Tylko komunikując się w poprawny sposób, bez ironii meta komunikatów jesteśmy wstanie naprawić szkody jakie powstały w relacji. Jest ona również jedyną drogą do odbudowania bliskości. Nieodpowiednia komunikacja między partnerami może ograniczać zdolność pary do zbliżenia emocjonalnego. Błędna komunikacja obejmuje takie aspekty jak:

  • Uporczywe powtarzanie tych samych zwrotów i brak wysłuchania tego co partner ma do powiedzenia,
  • Nieefektywne metody rozwiązywania konfliktów ,
  • Nieuzasadniony krytycyzm wobec partnera,
  • Postawy obronne.

 

Intymność jest zaburzona, gdy partnerzy ignorują lub deprecjonują przeżycia drugiej strony. Jednym ze sposób na nauczenie partnerów jak powinni się komunikować, jest przedstawienie im zasad właściwej komunikacji i pokazanie jakie mają błędne nawyki podczas porozumiewania się. Jednakże to nie wystarczy do wytworzenia nowych wzorców komunikacji – terapeuta musi zadbać również o to, aby para poza poznaniem teorii właściwiej komunikacji, testowała również nowe sposoby porozumiewania się ze sobą.

Terapeuta powinien na początku kontrolować przebieg dialogu między partnerami. Tematy poruszane podczas rozmowy, powinny być tak dobrane, aby nie wywoływały agresji i silnych negatywnych emocji. Terapeuta powinien tak ustawić krzesła, na których siedzą partnerzy, aby byli zwróceni do siebie twarzą w twarz. Dystans pomiędzy nimi nie powinien być zbyt duży. Może to zwiększyć skalę przeżywanych emocji, lecz umożliwia bardziej otwartą komunikację.

Praca nad komunikacją w związku jest jedną z podstaw podczas terapii par. Jest ona bardzo trudna, w szczególności, gdy para ma za sobą długi okres konfliktów oraz nieprawidłowej komunikacji.

 

Lęk przed intymnością

Podczas pracy nad komunikacją, poczuciem bezpieczeństwa czy zaufaniem, terapeuta może zauważyć, że jeden z partnerów jest niezdolny do emocjonalnego zaangażowania się w terapię. Bardzo często jest to spowodowane nieuświadomionym lękiem przed zbliżeniem emocjonalnym. Weeks i Treat(2001) wyróżnili kilka rodzajów lęku, który może pojawiać się w takich sytuacjach:

  • Lęk przed zależnością – czasami partnerzy czują, że muszą być emocjonalnie samowystarczalni lub niezależni. Może to doprowadzić do odczucia, że właściwie nie potrzebują być z nikim w związku. Lęk przed zależnością może wytwarzać dystans między partnerami,     którzy zaczynają zajmować się tylko i wyłącznie swoimi sprawami.
  • Lęk przed emocjami – intymność często polega na dzieleniu się z partnerem własnymi emocjami, przekonaniami i oczekiwaniami. Jednakże, niektórzy wykształcili w sobie lęk przed wyrażaniem swoich emocji. Ukrywają je za pomocą racjonalizacji lub wyparcia.
  • Lęk przed złością – Niektórzy mogą cierpieć z powodu przeżywania gniewu lub lęku. Może to się objawiać dwojako : osoba może bać się swojej złości wobec innych lub tego ,że ona jest obiektem zdenerwowania drugiej osoby. Takie osoby unikają bliskich relacji z innymi w obawie przed własną złością lub byciem ofiary złości partnera.
  • Lęk przed utratą kontroli lub byciem kontrolowanym – osoby zdradzone często uważają, że straciły poczucie kontroli. Wywołuje to u nich poczucie zagrożenia i niepewności. Wtedy zaczynają się skupiać na aspektach swojego życia, które są w stanie kontrolować. Podczas terapii lęk przed utratą kontroli może okazać się ogromną barierą przed odbudowaniem intymności. Innych może blokować poczucie bycia kontrolowanym przez partnera.
  • Lęk przed zależnością emocjonalną – intymność wymaga zależności emocjonalnej od drugiej osoby. Stwarza to ryzyko bycia zranionym. Wiele osób zmagających się z problemem zdrady, obawia się ponownego zranienia. Takie osoby często trzymają swojego partnera na dystans, aby się bronić i uniknąć kolejnego bólu.
  • Lęk przed porzuceniem – Część osób unika intymności i zaangażowania emocjonalnego, ponieważ boi się odrzucenia. Może to być wynikiem tego, że te osoby były odrzucone w przeszłości, również z powodu zdrady. Klienci często są nieświadomi swoich lęków związanych z intymnością i często podświadomie sabotują jej rozwój, gdy bliskość jest dla nich zbyt duża.

 

 

 

 

 

Ćwiczenia na odbudowę intymności

 

Program „intymność”

Program „intymność” jest metodą wsparcia i leczenia stworzoną dla par, które chcą odbudować utraconą intymność. Celem tej interwencji jest pomoc parom w:

  • Sprawdzeniu obecnego poziomu intymności,
  • Rozwoju lepszego rozumienia, tego jak partner rozumie intymność i jakich zmian pragnie,
  • Angażowanie par w rozmowy o tym, w jaki sposób mogą zbudować i poprawić bliskość i intymność w związku.

Pierwszym krokiem jest wypełnienie formularzy przygotowanych do tej metody (załącznik A w  oryginalnym artykule). Każdy z partnerów wypełnia go osobno. Formularz ma na celu zachęcenie partnerów do refleksji nad różnymi obszarami związku, intymności i pojęciami z nimi związanymi. Terapeuta przez kilka spotkań pracuje z wypełnionymi przez parę formularzami – do momentu, aż omówią wszystkie ważne dla nich zagadnienia zawarte w formularzu. Program „intymność” na początku skupia się na triangulacyjnej teorii miłości Sternberga, która kładzie nacisk na trzy komponenty miłości takie jak: zaangażowanie, intymność i namiętność. Zadaniem terapeuty jest rozpoznanie podobieństw i różnic w odpowiedziach partnerów w celu umożliwienia im lepszego zrozumienia siebie.

Kolejnym krokiem jest omówienie i refleksja każdej osoby z pary jaka pojawiła się w tzw. siedmiu komponentach intymnej interakcji (L’Abate, 1977, 1999). Terapeuta powinien zachęcać i ułatwiać parze dyskusję nad każdym z nich, aby poprawić zrozumienie partnerów. Jednakże nie wystarczy samo zrozumienie aspektów intymności, partnerzy muszą zdecydować, co chcą zrobić w celu poprawy poziomu intymności. Partnerzy, którzy słuchają siebie z szacunkiem i uwagą są w stanie lepiej się zrozumieć, a to umożliwi im wybranie odpowiednich ścieżek do odbudowy utraconej bliskości. Te pary, które zaangażują się w terapię i będą postępować zgodnie z zaleceniami terapeuty będą wstanie poczuć  wzrastające uczucie bliskości i porozumienia.

 

Aspekty intymności   

Intymność może być rozumiana jako wielowymiarowy fenomen, co oznacza, że może być ona odczuwana na różne sposoby. Interwencja „Aspekty intymności” dostarcza użytecznego modelu dla terapeutów i par, który opiera się na dyskusji i podkreśleniu wielowymiarowości intymności (załącznik B w oryginalnym artykule). Jest to bardzo pomocna metoda dla klientów, gdyż wzbogaca ich dotychczasowe przemyślenia i wiedzę o zachowaniach powiązanych z intymnością.

Terapeuci korzystający z tego modelu mają wiele możliwości zaplanowania celów terapii. W niektórych związkach istnieje napięcie spowodowane zbyt wąskim rozumieniem definicji intymności. W takim wypadku należałoby ją stosownie pogłębić i wprowadzić elementy, które zwiększą wgląd w zaistniałą sytuację. Interwencja w tym modelu jest tak stworzona, aby pomóc parom poszerzyć dotychczasowe rozumienie intymności i pokazać im, że składa ona się z wielu czynników oddziaływujących na siebie. Terapeuta tak prowadzi dyskusję, aby każdy z partnerów powiedział jak definiuje intymność i jakie obszary są dla niego najważniejsze. Taka dyskusja może też pomóc parze dostrzec na jakim poziomie intymności funkcjonuje w danym momencie, jaki poziom chcieli by osiągnąć oraz jakich zmian pragną. Partnerzy wraz z rozwojem terapii zaczynają lepiej się rozumieć, powoli akceptują oczekiwania oraz odczucia partnera, co jest dobrą podstawą do odbudowy utraconej bliskości i intymności.

 

Podsumowanie

Zdrada jest dla każdego związku silną traumą, która wywiera bardzo negatywny wpływ na intymność. Ma ona negatywne implikacje nie tylko dla związku, partnerów ale również jej skutki mogą odnosić się do przyszłych sytuacji, w których pojawia się podobne zagrożenie. Leczenie skutków niewierności, jeśli para zdecyduje się pozostać razem, polega w duże mierze na odbudowie intymności. Odzyskanie poprzedniego poziomu intymności jest bardzo dużym wyzwaniem, ze względu na wiele szkód jakie niewierność wyrządziła dobrostanowi związku. Odbudowa zaufania, poczucia bezpieczeństwa i właściwej komunikacji oraz redukcja lęków przed intymnością to krytyczne obszary, z którymi powinien pracować terapeuta. Istnieje wiele różnych metod, które terapeuci mogą wybrać do pracy z parą. Idee zawarte w tym artykule mogą pomóc terapeutom dostosować swoją pracę do unikalnych potrzeb danej pary, która przechodzi proces odbudowy związku i intymności po zdradzie.

 

 

 

Artykuł opracowany na podstawie:

Gerald R. – Weeks And Stephen T. – Fife „Rebuilding intimacy following infidelity

Źródło: http://faculty.unlv.edu/fifes2/pdf/rebuilding_intimacy_following_infidelity.pdf

 

 

Opracowanie i tłumaczenie:

Dawid Jakubowski

Paweł Sadłowski

Copyright 2012-2013 (c) Intermore.pl Created by Dream-Theme — premium wordpress themes. Up